Hanes

child blessing

Mae gwreiddiau mudiad yr Undodiaid yn mynd yn o?=l i'r unfed ganrif ar bymtheg. Yr adeg honno, dechreuodd pobl mewn nifer o wledydd ar draws Ewrop gwestiynnu'r ddysgeidiaeth uniongred Gristnogol ac yn yr unfed ganrif ar bymtheg yng Nghwlad PE5yl a Thransylfania. Athrawiaeth Gristnogol Brotestanaidd yw Undodiaeth neu Sosiniaeth. Gelwir yn Sosiniaeth weithiau am fod y diwynydd Socinus (1525-1562) wedi gosod sylfeini Undodiaith. Cyfeirir at Undodiaid Cymru weithiau fel Sosiniaid.







Iol Morganwg Roedd Iolo Morganwg yn un o Sefydlwyr y mudiad yng Nghymru, yn radical gwleidyddol a oedd yn cefnogi'r Chwildro Ffrengig, yn heddychwr, yn hynafiaethydd, yn emynydd ac yn fardd telynegol. Ef oedd crewr a thad "Gorsedd Beirdd Ynys Prydain".







Undodiaid Caerdydd

Sefydlwyd achos Undodaidd yng Nghaerdydd yn 1880 ac agorwyd Eglwys West Grove yn 1887. Newydd-ddyfodiad i Gaerdydd fu'n bennaf cyfrifol am sefydlu a chynnal yr achos yno. Ac er mai Cymro Cymraeg (Y Parchedig Jenkin Lloyd Jones o Chicago) a oedd wedi llunio'r Gwasanaeth Ymgysegru a ddefnyddiwyd yno ar Awst 3ydd 1887, eglwys uniaith Saesneg oedd o'r cychwyn cyntaf. Yn ystod y 1950au a'r diweddar Barchedig D. Roy John o?= gofal yr eglwys, dechreuwyd cynnal Gwasanaethau Cymraeg misol - arferiad sydd wedi dal ei dir hyd heddiw, dan law'r diweddar Barchedig T.J.Jones am gyfnod yn y chwedegau a'i ddilyn gan y Parchedig Eric Jones a fu wrth y llyw am ryw bymtheg mlynedd ar hugain hyd at ei ymddeoliad.

Yn 2005 bu raid gwerthu Eglwys West Grove a chwilio am safle newydd.

Ar hyn o bryd mae Undodiaid Caerdydd yn cwrdd yn NhE7 Cwrdd y Crynwyr, Heol Siarl, Caerdydd.